Mga Pangyayaring Dapat Itala

1. Isang Amerikanong iskolar , si Carmine Rocco Linsalata, ang naglathala noong 1955 ng Smollett's Hoax na naglahad ng ilang suliranin sa salin ni Smollett (na siyang binabasa ko nga ngayon; nasa pahina 192 na ako ng 942--malayo-layo pang lakbayin): hindi umano marunong ng Kastila si Smollett at kinopya lamang ang salin ng pintor na si Charles Jervis noong 1742 (xi). Pero kinilala nga ni Carlos Fuentes na ang salin ni Smollett ay isang "homage of a novelist to a novelist. It is a novelist's translation" (xii). At dahil nobelista sa Kastila si Fuentes (isa sa mga nabasa ko nang nobelista at nagustuhan ko ang kaniyang Christopher Unborn na malinaw na nasa tradisyon ng Tristram Shandy ni Sterne--isa naman sa mga nobela na gusto kong isunod sa Don Quixote; at gustong-gusto ko ang mga sanaysay niya sa Myself with Others--na ipinahiram ko kay Nori [Honorio Bartolome de Dios] na nasa Hong Kong na ngayon; may kopya rin ng panayam ni Funtes na "In praise of the novel" kung saan malaking bahagi ng pagtalakay niya ay tungkol sa Don Quixote) kaya sa palagay ko'y puwedeng pagkatiwalaan ang salin na ito.

2. Maliban sa mga akda nina Fielding at Lennox na nabanggit ko bilang extensiyon ng proyekto ni Cervantes, malinaw ding naimpluwensiyahan ni Cervantes ang mga sumusunod na nobela: Joseph Andrews (1742) ni Henry Fielding, Pickwick Papers (1837) ni Charles Dickens, The Idiot (1886) ni Fyodor Dostoevsky (wala pa akong nababasang Dostoevsky pero napanood ko na ang adaptasyon nito sa pelikula sa direksiyon ni Kurosawa), Monsignor Quixote (1982) ni Graham Greene at ang The Expedition of Humphry Clinker (1771) nga ni Tobias Smollett.

3. Sampung pahina ang talaan pa lang ng nilalaman ng Don Quixote. Sampu! Mahalaga ring pag-isipan ang katwiran sa likod ng mga pagpapamagat ng kabanata--lalo pa't marami sa mga kontemporanyong manunulat ang hindi naman ito ginagawa, imbes ay nananalig na lamang sa numero bilang tagatanda sa mga kabanata. Mayroon akong compulsion na magbasa ng aklat, anumang aklat, simula sa pabalat hanggang sa pinakahuling pahina. Kahit ang copyright page, hindi ko pinaliligtas. Kaya't ang talaan ng nilalaman pa kaya ang palampasin ko?

Sa mga pamagat na ito pa lamang, may pagtatangi na sa dalawang bagay: mga pangalan (mula kay Don Quixote de la Mancha hanggang kina Sancho Panza, Marcella, Mambrino, Beltenebros, Dorothea, Micomicomina, Sampson Carrasco, Camacho, Basilius, Mr. Peter, Dulcinea del Toboso, Teresa Panza, Lady Trifaldi, Clavileno, Altisidora, Donna Rodriguez, Tosilos; o identidad batay sa lahi: Bisyacan, Yanguesian; maging pangalan ng mga lugar: Sierra Morena) at pakikipagsapalaran (at pansinin ang mga paglalarawang ginamit sa mga pangyayari, upang ipakita ang halaga at pukawin ang interes ng mga mambabasa: "dreadful and inconceivable adventure," "incidents worthy to be recorded," "remarkable events," "strange incidents," "surprising events," "notable adventure," "curious adventure," "incidents worthy to be recited and known," "incidents worthy to be most happily recorded," "circumstances equally ludicrous and true," "perilous and inconceivable adventure," "extraordinary incident," "incidents truly entertaining," "bristly adventure," at "most singular and strangest adventure").

4. Kahit sa talaan pa lang ng nilalaman, makikita na ang kamalayan sa anyo ng akda kaya't magiging paborito ito ng maraming kritiko ng postmodernismo dahil sa mga sangkap na metafiksiyonal. Binabanggit ang papel ng "mananaysay" sa pagtatala ng kasaysayang ito, ang "pagwawakas ng kuwento," ang "diskurso" sa pagitan ng mga tauhan, may "nobela" sa loob ng nobela, may pagkilala sa aklat bilang "aklat" at sa "pagkakabanata" rito, may pagtataya sa pagiging "aprokripal" ng pakikipagsapalarang isinasalaysay, at kinikilala ang mambabasa--na may mambabasa--at ang mga maaaring makaapekto sa (direksiyon ng) kaniyang pagbabasa.