Matinding Gutom sa Pagbabasa


Ayon sa Introduksiyon ni Keith Whitlock sa edisyon ng Wordsworth sa Don Quixote, may hinala na sa bilangguan nasulat ni Cervantes ang nobela. Sa Filipinas, dalawang mahalagang akda (bagaman parehong tulang pasalaysay at hindi nobela) ang sinasabing nasulat habang nakapiit ang mga makata: ang Florante at Laura ni Francisco Balagtas at ang Bayang Malaya ni Amado V. Hernandez. Subalit maliban sa kondisyong ito, may mahalagang katangian umano si Cervantes na nakaimpluwensiya sa kaniya sa pagsusulat: ang matindi niyang gutom sa pagbabasa ng kontemporanyong akda. Hindi maiiwasan na maging kritiko rin siya ng panitikan dahil sa mga pagbabasang ito. Ang totoo, napilitan siyang tapusin agad ang ikalawang tomo ng Don Quixote dahil sa pagkadismaya niya sa sequel na isinulat ng isang Alonzo Fernandez de Avellaneda na nalathala noong 1614. Ibig sabihin, nababasa niya agad ang mga nalalathalang akda at nakapagsusulat siya bilang tugon sa mga ito.

At isinulat nga ni Cervantes ang unang tomo ng nobela bilang sagot sa mga huwad na salaysay sa mga aklat ng romanse (vi) na nabasa niya. Sa matinding popularidad ng Don Quixote, maraming kumalat na piniratang kopya nito kahit noong panahon ni Cervantes na isa rin sa mga ikinainis ng nobelista--at hindi ko maiwasang maalala rito ang pagbebenta ng piniratang kopya ng Memories of My Melancholy Whores ni Gabriel Garcia Marquez sa Colombia bago pa man lumabas ang aklat kaya't napilitan umano si Marquez na baguhin ang katapusan ng nobela. Ipinagbawal din sa Iran ang salin nito sa Persian pero lumaganap din ang piniratang kopya nito roon.

Mas kumakatawan sa bawat panahon ang mga aklat na talagang binasa, kaysa basta isinulat, sa panahong iyon (ix). At binasa ng kaniyang panahon si Cervantes at isinalin noon din sa iba't ibang wika upang basahin pa ng mas malawak na daigdig. Si Thomas Shelton ang unang nagsalin nito sa Ingles noong 1612 (unang tomo) at 1620 (ikalawang tomo). Para sa maraming manunulat na gaya nina Fielding, Johnson, Smollett at Hume, isang "texto ng kaliwanagan" (ix) ang Don Quixote. Nakapagsulat ng komedya si Fielding (Don Quixote in England, 1735) at nobela si Charlotte Lennox (The Female Quixote, 1752; isa rin sa mga nobelang binasa ni Smiley sa 13 Ways of Looking at the Novel) bilang extensiyon nila ng proyekto ni Cervantes. At bagaman sinabi na nga ni Cervantes ang layunin niya sa pagsusulat ng nobela, sadyang natutunaw ang intensiyon ng may-akda sa mga nagiging pagbasa sa kaniya ng bawat panahon.